Piotra Błaszkowskiego pt. "Filip II – król na miarę swoich czasów".

#Hiszpania #złotywiek #FilipII Artykuł na łamach Chrobrego Szlaku red. Piotra Błaszkowskiego pt. "Filip II – król na miarę swoich czasów". Link do rekstu jest tutaj https://chrobryszlak.pl/?p=14891

Kto był w Hiszpanii, ten ją pokocha. To wymyślone ad hoc porzekadło, którego będę bronił. Tak samo będziemy bronić wielkiego króla obcego wprawdzie królestwa, ale bliskiego nam ideowo. Omawiana książka to Philip II, wydana po raz pierwszy po angielsku w Bostonie w 1978 r. Jej autorem jest Noel Geoffrey Parker. Zachwalam tę syntetyczną pozycję: zaledwie 202 strony wraz z indeksem. Polskie wydanie ukazało się w 1985 r. nakładem Państwowego Instytutu Wydawniczego. W zasadzie nie trzeba już czytać nic więcej o Filipie II — chyba że chodzi o studiowanie zagadnień szczegółowych. Odsyłam jednak do książki Maria Tudor. Pierwsza królowa Lindy Porter, poświęconej pierwszej żonie księcia Filipa, która może odpowiedzieć na kilka zagadek historycznych. Książę Filip odziedziczył po wielkim ojcu, Karolu V, którego chciał naśladować, imperium, ale także związane z nim problemy. Na nim, dysponującym ogromnymi zasobami, spoczęła globalna obrona katolicyzmu. Finansował katolicką opozycję Gwizjuszy we Francji, wspomagał swoich habsburskich krewnych z Wiednia na odcinku tureckim i niemieckim, powstrzymywał, a ostatecznie powstrzymał napór Sulejmana Wspaniałego w zachodniej części Morza Śródziemnego. Przede wszystkim bronił wiary i swoich posiadłości w Niderlandach. Jego duchowa przyjaciółka, karmelitanka św. Teresa z Ávili, modliła się o nawrócenie heretyków, on zaś walczył z nimi świeckim mieczem. Ale nie samą polityką człowiek żyje. W książce znajdziemy odniesienia do króla jako małżonka, ojca i po prostu człowieka. Mówiono o nim, że lepiej niż zakrystianin wie, co znajduje się w zakrystii Eskurialu. Przede wszystkim kochał przyrodę, a już w wieku 13 lat zaczął kupować książki. Warto go naśladować! Popełnił dwa błędy polityczne, które odcisnęły się na jego panowaniu. Nie posłuchał rady doradców swojej pierwszej żony, królowej Marii, którzy sugerowali zesłanie jej siostry, kryptoheretyczki Elżbiety Tudor, do jakiegoś klasztoru w Kastylii. Była to prorocza rada. Drugim błędem była decyzja o wysłaniu Armady do Albionu. Wystarczyłaby nieustanna presja strategiczna. Zostawił po sobie mit „Złotego Wieku” Hiszpanii, który w pełni doceniono dopiero po śmierci monarchy. Pozostawił też monumentalny zespół architektoniczny, pałacowo-klasztorno-biblioteczny (a jakże) — Eskurial, położony 45 kilometrów na północny zachód od Madrytu. Filip był królem, nad którego królestwem nie zachodziło słońce. Od jego imienia pochodzi nazwa jedynego katolickiego kraju w Azji, czyli Filipin. Filipiny zostały zajęte dla Korony Habsburgów w ostatniej chwili, gdyż w Zatoce Manilskiej pojawiły się już faktorie chińskie i muzułmańskie. Bóg nie poskąpił swego błogosławieństwa garstce Hiszpanów i ich tubylczych sojuszników. Teraz trochę o autorze. Noel Geoffrey Parker (ur. 25 grudnia 1943 r.) to angielski historyk specjalizujący się w historii Europy Zachodniej, Hiszpanii i sztuki wojennej u progu epoki nowożytnej. Jego najbardziej znaną książką jest „The Military Revolution: Military Innovation and the Rise of the West, 1500–1800”, wydana po raz pierwszy przez Cambridge University Press w 1988 r. Napisał również książki związane z omawianym tu bohaterem: „Armia Flandrii”, „Droga Hiszpańska”, „Powstanie Niderlandzkie” oraz „Hiszpania i Niderlandy”. A oto crème de la crème dorobku historyka: „Przewodnik po archiwach instytucji hiszpańskich działających w Holandii lub związanych z Holandią (1556–1706)”, wydany w Brukseli w 1971 r. przez Archives et Bibliothèques de Belgique jako numéro spécial 3. Uzyskał tytuły licencjata, magistra, doktora oraz doktora literatury na Uniwersytecie Cambridge, gdzie studiował pod kierunkiem historyka sir Johna Elliota. Parker wykładał na Uniwersytecie Illinois, Uniwersytecie St Andrews i Uniwersytecie Yale. Obecnie jest — o ile wierzyć anglojęzycznej Wikipedii — profesorem historii im. Andreasa Dorpalena na Uniwersytecie Stanowym Ohio. Był także konsultantem i głównym współautorem serialu BBC „Armada: 12 Days to Save England”, który — jak można się domyślać — opowiada o wielkim micie heretyckiego i perfidnego Albionu. W 2023 r. Geoffrey Parker został wybrany do Amerykańskiego Towarzystwa Filozoficznego. Podsumowując: król Filip był męczennikiem (czytał tysiące dokumentów i sam pisał listy oraz instrukcje). Zresztą sam się za takiego uważał, widząc siebie — i słusznie — jako miecz Boga i Jego jedynego, świętego i apostolskiego Kościoła. A skoro był obrońcą samego Boga, Hiszpanii należała się więc opieka Najwyższego. Przecież kiedy Korona zbankrutowała po raz kolejny, na górze Potosí, na terytorium ówczesnego Peru, odkryto nieprzebrane pokłady srebra. Tą metafizyczną frazą i opatrznościowym finałem kończę omówienie tej fascynującej biografii. Piotr Błaszkowski